Prostaat.nl

Alles over de Prostaat

Prostaat.nl

Prostaatkanker (prostaatcarcinoom)

Prostaatkanker

Prostaatkanker komt vaak voor in Nederland. Jaarlijks wordt er in Nederland bij meer dan 10.000 mannen prostaatkanker vastgesteld. In meer dan 70% van de gevallen gaat het om mannen van 65+.

Uit secties is gebleken dat van alle mannen tussen 50 en 60 jaar, 10 tot 30% prostaatkanker heeft en bij mannen tussen 70 en 80 jaar is dit al 50 tot 70%. Bijna alle mannen krijgen – als ze maar oud genoeg worden – uiteindelijk prostaatkanker. Maar de meeste mannen waarvan via een prostaatbiopsie is aangetoond dat ze prostaatkanker hebben, hebben hier geen last van. Dat wordt dan histologische kanker genoemd. Krijg je wel verschijnselen, dan wordt dit klinische kanker genoemd.

Prostaatkanker groeit langzaam, maar het kan wel uitzaaien. Vaak zijn dit uitzaaiingen naar de botten of naar de lymfeklieren.

Symptomen prostaatkanker

Prostaatkanker geeft in het beginstadium bijna geen klachten. In sommige gevallen heeft iemand problemen met plassen, zoals vaker moeten plassen. Ook een branderig gevoel bij het plassen en troebele of bloederige urine kunnen voorkomen. Meestal zijn deze symptomen echter het gevolg van een tevens bestaande prostaatvergroting. De klachten lijken dus sprekend op die van een goedaardige vergroting van de prostaat.

Oorzaken van prostaatkanker

Er is nog geen duidelijke oorzaak van prostaatkanker bekend. Het is waarschijnlijk dat een verandering in de hormonale regeling van de prostaat een rol speelt in het ontstaan van prostaatkanker. Verder komt het bij mannen in West-Europa en de V.S. vaker voor dan in de rest van de wereld. Waarschijnlijk door de westerse voedingsgewoonten: veel vet en eiwitten.

Prostaatkanker komt in bepaalde families vaker voor. Er is in die gevallen duidelijk een erfelijke factor die hiertoe aanleiding geeft. Welk gen hiervoor verantwoordelijk is, is op dit moment echter nog niet goed bekend. Naar schatting heeft 5 tot 10% van alle mannen erfelijke aanleg voor prostaatkanker.
Prostaatkanker (prostaatcarcinoom) is in ieder geval niet besmettelijk en het heeft ook niets te maken met veel of weinig zelfbevrediging.

Behandeling van prostaatkanker

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk bij prostaatkanker. Vaak worden die in combinatie met elkaar gegeven. Welke behandeling u krijgt hangt af van het stadium van de ziekte en van uw conditie. Prostaatkanker is niet altijd helemaal te genezen. Er bestaan grofweg twee soorten van behandelingen. Een behandeling die gericht is op genezing en een behandeling die erop gericht is om de klachten te verminderen en de ziekte af te remmen.

In het geval van uitzaaiingen is genezing meestal niet meer mogelijk. Dan wordt er een behandeling ter klachtenvermindering/klachtenverlichting ingezet. Zijn er geen uitzaaiingen, dan zijn er andere mogelijke behandelingen die genezend zijn.

Lees hier meer over behandelingen van prostaatkanker zonder uitzaaiingen

Lees hier meer over behandelingen van prostaatkanker met uitzaaiingen

Erfelijkheid

DNA strengenOngeveer 2400 mannen sterven er jaarlijks in Nederland aan prostaatkanker. Een Nederlandse man heeft een kans van 6,7 % dat bij hem voor het 75e levensjaar prostaatkanker wordt vastgesteld. De risicogroepen zijn: gevorderde leeftijd, met Afrikaanse of Antilliaanse afkomst en tot een speciale familie behoren waar veel prostaatkanker voorkomt. Het blijkt dat mannen met een eerstegraadsverwant (zoon, vader of broer) met prostaatkanker, een twee maal zo grote kans op het ontstaan van prostaatkanker hebben.
De volgende definitie van hereditair (erfelijk) prostaatcarcinoom (HPC) is vastgesteld:

  • 3 of meer eerstegraadsfamilieleden met prostaatkanker, of
  • prostaatkanker in elk van 3 generaties van de paternale (vaders kant) of maternale (moeders kant) lijn, of
  • 2 of meer eerste-of tweedegraadsfamilieleden met prostaatkanker die 55 jaar of jonger waren toen de diagnose werd gesteld.
  • De gegevens van de Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren (STOET) betreffen 70 families met gegevens over de periode 1995-2001. De voornaamste uitkomsten zijn de volgende:
  • In deze families waren er 273 patiënten met prostaatkanker en bij 76% van hen was de diagnose bevestigd;
  • In 3 families waren er 2 patiënten met prostaatkanker, in 31 families 3 en in de overige families 4-8;
  • De gemiddelde leeftijd waarop de diagnose werd gesteld was 65,5 jaar (tussen 46 en 89 jaar). Jonger dan 65 jaar was 47%, terwijl dit bij 16% van alle Nederlandse patiënten met prostaatkanker het geval is. De kans om prostaatkanker te krijgen in deze families, voor het 70e jaar was 39%;
  • De gemiddelde leeftijd van overlijden was 71 jaar (54-84 jaar).

Veel erfelijke aandoeningen worden gekenmerkt door het hebben van meerdere soorten tumoren. Evenals in een Amerikaanse studie, kon dit in deze studie van de STOET niet worden aangetoond. Een commissie van de Gezondheidsraad die verzoeken tot screening moet beoordelen adviseert als volgt: bij mannen uit ‘erfelijke prostaatkanker’-families vanaf 50-jarige leeftijd twee maal per jaar de PSA laten bepalen (bij een PSA waarde vanaf 3,0 ng/ml.).

Lees hier meer over de PSA-waarde

Incidentie, risico en voorkómen van prostaatkanker

Jaarlijks worden meer dan 10.000 mannen in Nederland geconfronteerd met een diagnose prostaatkanker en circa 2500 van hem overlijden jaarlijks aan deze ziekte. Hiermee is het de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen, zie figuur.

Bron: Nederlandse Kankerregistratie, beheerd door IKNL © juni 2016

Bron: Nederlandse Kankerregistratie, beheerd door IKNL © juni 2016

Het aantal prostaatkankerpatiënten is sinds 1990 duidelijk gestegen, maar lijkt de laatste jaren op een stabiel niveau. Oorzaak voor deze stijging ligt in de introductie van de PSA-test. Desondanks is de sterfte aan prostaatkanker maar licht afgenomen, hetgeen deels wordt verklaard door een vroegere diagnose (door bv. PSA), maar zeker ook door betere behandelingsmogelijkheden.

Er zijn geen duidelijke risicofactoren bekend voor prostaatkanker. Wel komt prostaatkanker meer voor bij ouder wordende mannen. Toch is prostaatkanker zeker niet alleen een ziekte van oudere mannen. Daarnaast spelen het voorkomen van prostaatkanker in uw familie en uw etnische achtergrond (prostaatkanker komt vaker voor bij mannen met een donkere huidskleur) een rol. Er zijn aanwijzingen dat ingrediënten van tomaten en soja-producten de kans op prostaatkanker zouden kunnen verlagen.