Prostaat.nl

Alles over de Prostaat

Prostaat.nl

jean Paul van Basten

Interview: Omgeven door de anatomie

Er was een tijd dat uroloog Jean-Paul van Basten (CWZ), graag aan zijn brommer sleutelde en daar helemaal in op kon gaan. Gelukkig voor zijn patiënten is hij de urologie in gegaan. Het chirurgische werk ligt hem wel; hij is nog steeds handig met zijn handen. Inmiddels heeft hij zich helemaal gespecialiseerd in het opereren met behulp van de operatierobot. Van Basten: “Als je in zo’n console zit, zit je helemaal in de buikholte. Je bent helemaal omgeven door de anatomie er is minder omgevingsinput waardoor je heel geconcentreerd kunt werken. Grappend: de romantiek is er echter wel vanaf; je kijkt niet meer in de bruine ogen van de zuster. “

De tijd mee

Jean-Paul van Basten deed zijn promotieonderzoek in de chirurgische onco-urologie in Groningen. Zijn eerste kennismaking met de urologie was sowieso wel een succes. Een interessant gebied met diagnostiek, oncologie, langdurig patiëntencontact en chirurgie.

Hij heeft zijn tijd ook mee gehad, zegt hij zelf. “Vanaf ca. 2000 kwam de kijkbuis, vanaf 2003 de radicale prostatectomie via laparoscopie. Dat paste helemaal in de trend van minimaal invasieve chirurgie.“ Dr. Beerlage had een programma gemaakt, samen met Ben Knipscheer. Ook heeft hij nog in New York en Straatsburg diverse cursussen gedaan. Zo heeft hij zich de laparoscopie eigen gemaakt.

In 2004 heeft hij in het CWZ-Nijmegen de laproscopie voor de urologie geïntroduceerd. In 2008 werd het mogelijk om te opereren met de operatierobot. Jean-Paul van Basten is een van de eersten die een robot geassisteerde radicale prostatectomie uitvoerde binnen Nederland.

Van Basten: “Het robotprogramma is een succes geworden dankzij het ‘dedicated team’. Er hebben zich 4 OK-assistenten bekwaamd door middel van cursussen. Ook de anesthesie heeft zich gespecialiseerd. Toewijding, ervaring en evaluatie van uitkomsten hebben geleid tot een enorme kwaliteitsslag. Zo zijn we samen gegroeid in aantallen en kwaliteit, en werken we aan samenwerking binnen een brede regio.

In 2013 is er een intensieve samenwerking tot stand gekomen met het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven. Catharina en CWZ zitten samen in Santeon-alliantie, een samenwerkingsverband tussen zes grote topklinische ziekenhuizen. Dr. Eric Vrijhof heeft zich ook bekwaamd in de operatie met de robot en patiënten uit Eindhoven komen even naar het CWZ in Nijmegen voor een operatie, uitgevoerd door Dr. Vrijhof zelf. Ze houden dus hun eigen uroloog voor de operatie, het voor- en natraject. “

Per 1 september is ook het Radboudumc aangesloten. Dit betekent concreet dat collega Dr. Michiel Sedelaar ook op locatie CWZ robot-prostaatoperaties uitvoert. ‘’Aansluiting met het Radboudumc is belangrijk omdat dit extra mogelijkheden geeft voor wetenschappelijk onderzoek en innovatie”, aldus van Basten.

Value based healthcare

Jean-Paul van Basten maakt zich hard voor value based healthcare: zorg voor uitkomsten is belangrijk. “Resultaten van het CWZ, CZE en Radboudumc worden in volkomen openheid uitgewisseld en vergeleken. De patiënt is hierbij de winnende partij. Bij de ziekenhuizen zijn de uitkomsten verbeterd doordat met het gezamenlijke groter volume, de verschillend beter inzichtelijk zijn geworden en verbeteracties sneller kunnen worden ondernomen en geevalueerd. Spannend is dat de uitkomsten zijn ook gekoppeld aan de individuele operateur. Als je gaat vergelijken, zet dat het in perspectief. We bespreken de indicatie van tevoren in een gezamenlijk MDO (multidisciplinair overleg). Ook de indicatie is daardoor scherper geworden; belangrijk is onderling vertrouwen; discreet en integer met gegevens omgaan.

Publicatie

In New England Journal is gepubliceerd over uitkomsten van behandeling. Deze focus op uitkomsten gaat een bijdrage toevoegen aan de kwaliteit van leven van de patiënt.

Voorbeelden van uitkomsten is als een patiënt:

  • kankervrij is (onmeetbaar psa heeft)
  • een goed gezond vooruitzicht heeft
  • geen of weinig bijwerkingen ervaart, met name met betrekking tot continentie en erectie
  • 5 jaar progressievrije overleving kent

Van Basten: “Onder de streep staat geld. Efficiency kost ook minder. Bijvoorbeeld: minder operatiecomplicaties is niet alleen beter voor de patient, maar ook beter voor de organisatie. De kosten zijn dan immers lager door kortere opname en uitblijven van extra interventie’’.

Op dit moment focussen we ons op de logistiek en inhoud van het diagnostisch proces. De MRI speelt hierbij een prominente rol. Wanneer een patient verwezen wordt wegens ‘verdenking prostaatkanker’, wordt eerst een MRI verricht. Wanneer de MRI een tumor laat zien wordt er MRI geleid geprikt. Dit voorkomt onnodige random-genomen prostaatbiopten en maakt de bioptuitslag betrouwbaarder en accurater. Concentratie van zorg is geen doel op zich maar je hebt volume nodig voor evaluatie en sturing. “

Xi robot

Van Basten is enthousiast over de nieuwe Xi-robot: “Sinds 2015 hebben we de Xi robot. Deze operatierobot is wat uitgebreider. Hiermee is ook een lymfeklieroperatie mogelijk. Soms doen we ook alleen een lymfeklieroperatie, robot-geassisteerd. Dit als patiënten in aanmerking komen voor bestraling. Het is voor de lokale bestraling noodzakelijk om te weten of de lymfeklieren niet aangetast zijn door uitzaaiingen.

Nieuw aan de Xi Robot is dat de beeldkwaliteit veel beter is (HD), de instrumenten langer en beweeglijker. Tevens is deze nieuwe Xi robot een platform voor technische applicatie zoals beeldversterking middels laser.“

Grootste probleem/uitdaging in het werkveld

“Het grootste probleem momenteel is de diagnostiek van prostaatkanker. Nu worden er nog veelal ‘blinde’ biopten genomen. De positie van de MRI hierbij, wordt steeds duidelijker en beter. Het is de uitdaging om de diagnostiek te optimaliseren: MRI, met daarbij eventueel gerichte biopten en het weglaten van overbodige diagnostiek zoals CT-scan.

Er zijn nieuwe technieken die lymfeklieruitzaaiingen kunnen vaststellen. PSMA PET scan lijkt een gevoelige test te zijn. Er moet nog precies worden bepaald voor welke indicatie deze scan het meest betrouwbaar is.“