Vaststelling vergroting deel 2 van 3

Echografie via de anus (transrectale echografie)

Transrectale echografie is een onderzoek waarbij een buisje (een soort 'dikke thermometer' genaamd echoprobe) in de anus wordt ingebracht. In de top van dit buisje bevinden zich, onzichtbaar, enkele kristallen waar een zwak stroompje door wordt geleid zodat deze kristallen in trilling raken en vervolgens geluidsgolven uitzenden. Deze geluidsgolven dringen in de prostaat en omgeving door en worden vervolgens teruggekaatst.

De teruggekaatste geluidsgolven worden weer opgevangen en na computerbewerking omgevormd tot een beeld dat op een monitor zichtbaar wordt. Uw uroloog kan hierdoor meer informatie verkrijgen over het 'binnenste' van de prostaat, over de buitengrens van de prostaat (het kapsel) en over bijv. een eventuele stuwing van de zaadblaasjes die in de prostaat uitmonden en die vlak onder de blaas gelegen zijn. Een verschil van zwart-wit tint van de teruggekaatste geluidsgolf kan het vermoeden van een kankergezwel oproepen. Dit onderzoek is in principe pijnloos.

In de kleedkamer ontbloot u uw onderlichaam. Daarna vraagt de verpleegkundige u plaats te nemen op op onderzoekstafel in de onderzoekkamer. U gaat op uw rug liggen met uw benen in beensteunen. De uroloog zal eerst, met wat glijmiddel op zijn vinger, via de anus voelen naar de prostaat. Daarna brengt hij de echoprobe met wat glijmiddel erop, de anus in. Dit kan een vervelend gevoel geven en om dit gevoel zo veel mogelijk te beperken kunt u het beste proberen wat te ontspannen. Ook een beetje meepersen kan helpen. Als de probe in de anus zit, kan de uroloog op een beeldscherm de prostaat zien en er (digitale) foto's van maken.

Het onderzoek duurt ongeveer vijftien minuten. Als bij u alleen een echografie van de prostaat gemaakt moet worden, dan is het onderzoek hierna afgelopen en kunt u terug naar huis. In sommige gevallen moeten er echter ook biopten (stukjes weefsel) worden genomen voor microscopisch onderzoek. Als dit bij u het geval is, dan heeft uw behandeld arts u hierover reeds ingelicht. Het onderzoek duurt dan ongeveer tien minuten langer. Zie hieronder voor prostaatpunctie/biopt nemen. Als bij u alleen een echografisch onderzoek is gedaan, dan krijgt u de uitslag direct te horen van de uroloog.

Prostaatpunctie/Biopt nemen

Een punctie van de prostaat is niets anders dan een prik met een holle naald in de prostaat om weefsel uit de prostaat voor nader onderzoek te verkrijgen. Dit onderzoek vindt plaats wanneer er bij echografie van de prostaat een verdachte plek naar voren komt en met name wanneer de PSA verhoogd is. Met behulp van transrectale echografie (zie hierboven) wordt de plaats van de punctie zo nauwkeurig mogelijk bepaald. Voordat de prostaatpuncties plaatsvinden heeft u antibiotica ingenomen om later een eventuele ontsteking te voorkomen. Het recept voor de antibiotica heeft u al eerder van uw uroloog gekregen. Gebruikt u bloedverdunnende middelen, dan heeft de uroloog u reeds verteld deze enkele dagen voor het onderzoek tijdelijk niet in te nemen.

Nadat de echografie is gemaakt brengt de uroloog een holle naald in de echoprobe (het buisje dat in uw anus is ingebracht). Met deze naald haalt hij enkele stukjes weefsel weg. Dit is meestal niet pijnlijk omdat er in dit deel van uw lichaam weinig zenuwweefsel zit, maar een aantal patienten ervaart het nemen van puncties/biopten als (erg) onaangenaam. Bij elk biopt dat genomen hoort u een luide 'klik'. Meestal neemt de uroloog zes biopten. Na het onderzoek kunt u weer naar huis, u mag zelf autorijden of fietsen.

Het kan voorkomen dat u gedurende enkele dagen na het onderzoek bloed verliest met de urine, de ontlasting of een zaadlozing. Dit is normaal en u hoeft zich hierover geen zorgen te maken. U moet wel onmiddellijk contact opnemen met het ziekenhuis als de bloedingen plotseling hevig worden, of als u ondanks het gebruik van de antibiotica toch koorts krijgt.

De uitslag van het weefselonderzoek is ongeveer 10 dagen na het onderzoek bekend bij uw behandelend uroloog.