Behandeling van prostaatkanker met behulp van de Da Vinci Robot

De Da Vinci Robot is een nieuw high-tech systeem dat de chirurg helpt om moeilijke ingrepen via een kijkoperatie te verrichten. Het systeem kan alleen worden toegepast als de prostaatkanker nog niet is uitgezaaid. De uroloog kan de patiënt dan volledig genezen. Behalve voor deze operatie kan de arts overigens ook kiezen voor bestraling van de prostaat. Dat hangt van een aantal zaken af, zoals de leeftijd en de algemene toestand van de patiënt.

Op enkele plaatsen in ons land is men begonnen met het inschakelen van deze robot om een prostaat helemaal te verwijderen. Hierbij zit de operateur met zijn hoofd en handen in een nauwe ruimte en zijn zijn vingers via een computer verbonden met instrumentarium, dat via holle buisjes in het lichaam ingebracht is. Door subtiele vingerbewegingen stuurt hij de instrumenten. Veel oefening is nodig om deze procedure binnen een redelijke tijd klaar te krijgen.

De Da Vinci Robot bestaat enerzijds uit een patiënt-component met 4 armen. Deze houden verschillende instrumenten vast welke via kleine gaatjes in de patiënt zijn binnengebracht door de chirurg. De ‘polsbewegingen’ van de instrumenten laten een grotere bewegingsvrijheid toe dan de menselijke hand. Trillen van de hand wordt uitgeschakeld en bijgevolg kunnen deze fijne instrumenten de meest precieze handelingen uitvoeren.

De robot werkt niet op zichzelf maar wordt door de chirurg bediend op een console (zie de afbeelding rechts). In tegenstelling met conventionele kijkoperaties beschikt de chirurg hier over een driedimensioneel beeld welke ook nog vergroot is. Via een soort handvaatjes worden de handelingen van de chirurg in real-time door de robot overgenomen. De chirurg stelt de schaal van beweging in en trillingen worden weggefilterd door de robot. De Da Vinci robot voorziet de chirurg dus van een veel beter zicht en geeft hem fijnere vingerbewegingen, waardoor veel preciezer kan worden geopereerd.

De theoretische voordelen voor de patiënt zijn

• minder pijn na de operatie
• minder bloedverlies en bloedtransfusies
• sneller herstel
• korter ziekenhuisverblijf
• minder littekens
• minder kans op erectiestoornissen
• minder kans op urineverlies
• sneller hervatten van de normale dagelijkse aktiviteiten
• De Da Vinci robot is een duidelijke meerwaarde voor de patiënt.

De technische voordelen van een operatie met de Da Vinci Robot zijn:

• 3-dimensionaal zicht door het gebruik van optische mogelijkheden
• vergroting van 10 tot 20 maal voor een exactere herkenning van structuren en weefsellagen
• instrumenten die kunnen worden bewogen als een polsgewricht
• kleinere en fijnere ‘hand’-bewegingen
• opheffing van de natuurlijke tremor van de arts (trilbewegingen menselijke hand)
• De techniek is voldoende uitgeprobeerd

"De robot is zo goed als degene die haar bedient."

Eigenlijk is de Da Vinci Robot geen robot, althans geen zelfdenkende machine die de menselijke chirurg vervangt. De Da Vinci is het high tech-verlengstuk van de chirurg. Of om met de uroloog te spreken: "De robot is zo goed als degene die haar bedient."

 
De Da Vinci-methode biedt operatie optimalisatie voor prostaatbehandelingen en andere urologische aandoeningen.

De ontwikkelaar

Het Amerikaanse Intuitive Surgical is het enige bedrijf ter wereld dat operatierobots ontwikkelt en bouwt. Wereldwijd zijn ongeveer zeshonderd operatierobots operationeel. De eerste operatierobot is ontwikkeld door het Amerikaanse leger, dat wilde voorkomen dat kostbare chirurgen aan het front moesten opereren. De Da Vinci Robot is op afstand bedienbaar. Een Da Vinci operatierobot kost zo'n 1,5 miljoen euro. Het nieuwste en duurste model heeft vier armen en HD-beeldweergave.

Inmiddels worden in 9 Nederlandse ziekenhuizen en in één ziekenhuis net over de grens, in Gronau, robotgestuurde prostaatoperaties uitgevoerd. 5 Academische centra: VU Medisch Centrum, Amsterdam, Erasmus MC, Rotterdam, UMC Maastricht, UMC St. Radboud, Nijmegen, UMC Utrecht. 4 Topklinische ziekenhuizen: Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, Amsterdam, Canisius Wilhelmina, Nijmegen, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Den Bosch, Ziekenhuis Rijnstate, Arnhem. 1 Perifeer ziekenhuis: Maasstad Ziekenhuis Rotterdam.

Zie ook het interview over robotchirurgie met Dr. Witt uit Gronau.