Erfelijkheid

Familiaire vorm van prostaatkanker

Ongeveer 2400 mannen sterven er jaarlijks in Nederland aan prostaatkanker. Een Nederlandse man heeft een kans van 6,7 % dat bij hem voor het 75e levensjaar prostaatkanker wordt vastgesteld. De risicogroepen zijn: gevorderde leeftijd, behorend tot het zwarte ras en tot een speciale familie behoren waar veel prostaatkanker voorkomt. Het blijkt dat mannen met een eerstegraadsverwant (zoon, vader of broer) met prostaatkanker, een twee maal zo grote kans op het ontstaan van prostaatkanker hebben.

De volgende definitie van hereditair (erfelijk) prostaatcarcinoom (HPC) is vastgesteld:

• 3 of meer eerstegraadsfamilieleden met prostaatkanker , of
• prostaatkanker in elk van 3 generaties van de paternale (vaders kant) of maternale (Moeders kant) lijn, of
• 2 of meer eerste-of tweedegraadsfamilieleden met prostaatkanker die 55 jaar of jonger waren toen de diagnose werd gesteld.

De gegevens van de Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren (STOET) betreffen 70 families met gegevens over de periode 1995-2001. De voornaamste uitkomsten zijn de volgende:

• In deze families waren er 273 patienten met prostaatkanker en bij 76% van hen was de diagnose bevestigd;
• In 3 families waren er 2 patiënten met prostaatkanker, in 31 families 3 en in de overige families 4-8;
• De gemiddelde leeftijd waarop de diagnose werd gesteld was 65,5 jaar (tussen 46 en 89 jaar). Jonger dan 65 jaar was 47%, terwijl dit bij 16% van alle Nederlandse patienten met prostaatkanker het geval is. De kans om prostaatkanker te krijgen in deze families, voor het 70e jaar was 39%;
• De gemiddelde leeftijd van overlijden was 71 jaar (54-84 jaar).

Veel erfelijke aandoeningen worden gekenmerkt door het hebben van meerdere soorten tumoren. Evenals in een Amerikaanse studie, kon dit in deze studie van de STOET niet worden aangetoond. Een commissie van de Gezondheidsraad die verzoeken tot screening moet beoordelen adviseert als volgt: bij mannen uit 'erfelijke prostaatkanker'-families vanaf 50-jarige leeftijd twee maal per jaar de PSA laten bepalen. ( bij een PSA waarde vanaf 3,0 ng/ml.)

Bron:H.J Meulenbeld e.a. Ned .Tijdschrift Geneesk. 2002 12 okt; 146(41).

Meer informatie over de PSA-waarde: PSA (meer hierover)