Hormonale behandeling ter vermindering van de klachten

De groei van kankercellen kan worden afgeremd als de productie van het mannelijk hormoon testosteron wordt verminderd of stilgezet. De productie hiervan vindt plaats in de zaadballen. De productie van testosteron kan stilgezet worden door de zaadballen operatief te verwijderen.

Er zijn ook medicijnen op de markt die kunnen worden toegediend via een injectie, als tablet of als neusspray en die hetzelfde doel hebben: de produktie van testosteron stil leggen. Deze medicijnen worden LH-RH analogen genoemd en werken op een klier onderaan de hersenen (Hypothalamus-hypofyse).Voorbeelden hiervan zijn Suprefact 9,45 mg injectie (depot 3 maanden), Zoladex 10,8 mg injectie (depot 3 maanden), Lucrin 11,25 mg (depot 3 maanden), Eligard 45 mg (depot 6 maanden) en Decapeptyl 3,75 mg (depot 1 maand).

De meest voorkomende bijwerkingen zijn vermoeidheid, hoofdpijn, gevoelige - en eventueel vergroting van de - borsten. Ook de haargroei wordt minder en het haar zachter. Ongeveer 5% van de testosteron productie vindt plaats in de bijnieren. Om dus de totale productie stil te leggen kunnen ook zgn anti-androgenen bijgegeven worden. Voorbeelden hiervan zijn Androcur 50 mg (per dag 250 mg), Anandron 300 mg (per dag) , Flutamide 250 mg (1000 mg per dag) en Casodex 50mg (150 mg per dag). Bijwerkingen kunnen o.a. zijn, vergroting van de borsten. Dit wordt in meer dan de helft van de patienten voorkomen door beide borstklieren (een gebiedje rond de tepels) eenmalig te bestralen.

Wanneer gestart wordt met een LH-RH analoog wordt gedurende 4 weken een anti-androgeen bijgegeven om een "flare-up" d.w.z. het doen opflikkeren van de ziekte door stimulatie van de hersenklier, tegen te gaan; Na 4 weken is deze klier door de LH-RH analoog oververzadigd en wordt de productie van testosteron geblokkeerd.

Langdurige behandeling met een LH-RH analoog plus een anti-androgeen wordt een totale androgeen behandeling genoemd. Meestal gebeurt dit bij uitgebreide aandoeningen met uitzaaiingen en hoog PSA. Hormonale behandeling bij uitgezaaid prostaatkanker slaat bij 70-80% van de mannen aan.

De gemiddelde duur tussen de start van de hormonale behandeling en het moment van ziekteprogressie, dus het ontstaan van hormoon-ongevoelig ziekte, is 18-24 maanden. Dit betekent dat de hormonale behandeling niet meer voldoende werkt. Indien patiënten naast LHRH tevens langere tijd behandeld zijn (meestal in het kader van maximale androgeenblokkade) met een anti-androgeen, kan de ziekte soms opnieuw enkele maanden tot staan worden gebracht door het anti-androgeen te staken. Dit wordt een anti-androgeenonttrekkingsreactie genoemd. Hierna is ook bij deze patiënten sprake van androgeenonafhankelijk of hormoon-ongevoelig prostaatkanker.

» Lees hier verder over hormoon-ongevoelige prostaatkanker