Indeling kankers volgens Europees TNM systeem

Kankers worden in Europa volgens het TNM systeem ingedeeld. Het microscopisch beeld wordt door de letter G (van gradering) weergegeven. De T staat voor tumorstadium, dus de grootte ervan, N voor "nodes" oftewel de klieren en M voor metastasen, dus uitzaaingen via de bloedbaan.

Tumorstadium (T)

T1	tumor niet te voelen bij inwendig onderzoek of te zien bij beeldvormend onderzoek
T1a	toevallige bevinding na een TURP waarbij er kankercellen in 5 % of minder van het verwijderde weefsel worden aangetroffen.
T1b	idem, maar nu in meer dan 5 %
T1c	tumor ontdekt door prostaatbiopten (vanwege verhoogd PSA)
T2	tumor tot de prostaat beperkt
T2a	tumor in de helft van een prostaatlob of minder
T2b	tumor in meer dan de helft van een lob maar niet in beide lobben
T2c	tumor in beide lobben; N.B. Met lobben wordt bedoeld een oude indeling van de prostaat die bestaat uit twee zijlobben(zijkwabben), 1 links en 1 rechts met daar tussen in een middenlob (middenkwab). Kankers zitten meestal in de buitenkant van een prostaat in de "zijkwabben".
T3	tumor is door het prostaatkapsel heengegroeid.
T3a	aan 1 kant kapseldorgroei
T3b	aan 2 kanten kapseldoorgroeui
T3c	tumor is doorgegroeid in een of beide zaadblaasjes
T4	tumor zit door doorgroei vast aan omliggende structuren, ander dan de zaadblaasjes
T4a	tumor in de blaasuitgang en/of de sfincter(dat is het urineafsluitsysteem in de bekkenbodem) en/of de endeldarm
T4b	tumor is doorgegroeid in de bekkenbodemspieren of de bekkenwand.

 
 

Nodes (N) - de klieren

Nx	geen informatie voorhanden over uitzaaingen in de klieren
N0	geen klieruitzaaiingen in de bekkenklieren
N1	uitzaaiiing in slechts 1 klier met een grootste diameter van 2 cm of minder
N2	als N1 maar dan met een grootste diameter tussen 2 en 5 cm of uitzaaiingen in meerdere bekkenklieren met een diameter niet groter dan 5 cm
N3	uitzaaiingen in de bekkenklieren met een diameter groter dan 5 cm.

Metastasen (M) - uitzaaiingen via de bloedbaan

Mx	geen informatie voorhanden over uitzaaingen op afstand van de tumor
M0	Geen uitzaaiingen
M1	uitzaaiingen
M1a	uitzaaiingen anders dan in de bekkenklieren
M1b	uitzaaiingen in de botten
M1c	uitzaaiingen op andere plaatsen

G-indeling

Met de G indeling wordt het microscopisch beeld beschreven van een prostaatbiopt of weefsel verkregen na verwijdering van de prostaat. Een (oude) indeling is in G1,G2 en G3, wat respectievelijk betekent: goed, matig of slecht gedifferentieerd. Bij goed gedifferentieerd zijn de prostaatcellen nog goed te herkennen en is er nog een zekere structuur van het weefsel en bij slecht gedifferentieerd is dit veel minder of niet meer het geval. Matig gedifferentieerd zit hier tussen in. Steeds vaker wordt de Gleason score gebruikt. De patholoog beoordeelt het microscopisch beeld en kijkt naar het voorkomen van patronen die in 5 groepen worden onderverdeeld (1 tot 5). Hij kiest dan de twee meest voorkomende patronen en telt die bij elkaar op. Zo ontstaat er een totaal score van 2 tot 10. Een score van 2 tot en met 4 is dan goed gedifferentieerd, 5,6 en 7 matig gedifferentieerd en 8 tot en met 10 slecht gedifferentieerd.

Tumoren kunnen op deze wijze worden ingedeeld. Deze indeling berust dus vaak op een indeling t.g.v. de prostaatbiopten (T en G), een botscan (M) en een CT scan (N). Wanneer de prostaat radicaal is verwijderd geeft dit natuurlijk de meeste informatie omdat dan in principe de gehele prostaat kan worden onderzocht. Wij zijn dan gewend om de letter "p" voor de TNM te zetten. De behandeling is gebaseerd op de TNM -G indeling en de hoogte van de PSA. Door gezwellen zo nauwkeurig mogelijk in te delen kunnen er tevens studies worden gedaan naar de beste behandeling.

Partin tabellen

Door Partin en medewerkers zijn tabellen ontwikkeld die inzicht geven in de kans op doorgroei van de tumor door de prostaat (capsular penetration, CP), ingroei in de zaadblaasjes (seminal vesicle, SV+), kans op lymfklieruitzaaiing (lymphnode involvement, LN+) en de waarschijnlijkheid van het tot de prostaat beperkt zijn van de tumor (organ-confined, OC). Deze voorspellingen kunnen worden gemaakt op basis van het beschikbaar zijn van de Gleason score, de PSA waarde en het T stadium (de uitgebreidheid) van de prostaatkanker.

Meer informatie over Partin alsmede de Partin-tabellen, treft u hier aan: Partin-tabellen.