Prostaat.nl

Alles over de Prostaat

Prostaat.nl

Overactieve blaas

Blaas, overactieve blaasEen blaasprobleem wat pas in recente jaren meer aandacht heeft gekregen is de zogenaamde ‘overactieve blaas‘. Hiermee wordt een urineblaas bedoeld die buiten de bewuste wil van de persoon om zeer vaak het sein geeft ‘ik zit vol’, dus aandrang geeft (ook wel urge geheten), een blaas die zich vaak ledigt (frequent plassen) en die zich bij aandrang eventueel ook plotseling leegt (drang of urge-incontinentie, urge: spreek uit urtz).

Zo’n overactieve blaas kan zowel bij mannen als vrouwen voorkomen. Wanneer het mannen betreft is een overactieve blaas hier meestal de oorzaak van. Een overactieve blaas die ook tot drangincontinentie aanleiding geeft, wordt vooral bij ouderen waargenomen.

Hoe vaak komt het voor?

Voor zover bekend zou het tussen het 20ste en 60ste levensjaar bij circa 10% van de bevolking een overactieve blaas voorkomen en bij mannen boven de 70 jaar bij 50%. Voortdurend naar de wc moeten en in het ergste geval de wc ook nog niet op tijd kunnen halen, is een zeer groot ongemak dat een ernstige beperking vormt van iemands leven ofwel van zijn kwaliteit van leven.

Wat zijn de oorzaken?

Het is niet altijd mogelijk een oorzaak aan te geven. Vaak zijn er ook meerdere oorzaken mogelijk. Aan de volgende oorzaken kan gedacht worden:

  • Afwijkingen in de blaas zoals een blaassteen, een blaasontsteking of een dikke blaaswand vanwege een obstructie van de prostaat bij BPH, zie goedaardige prostaatvergroting of BPH.
  • Bekkenbodemproblemen zoals bijvoorbeeld een verzakking van de blaasbodem, van de endeldarm of van de baarmoeder.
  • Afwijkingen in de zenuwbanen zowel in het ruggenmerg als in het bekken maar ook door stoornissen in de hersenen, denk maar aan ouderen die gaan dementeren en niet meer tijdig een aandranggevoel kwijt kunnen door naar de wc te gaan.
  • Ook verslavende middelen zoals alcohol, cafeïne en drugs kunnen een reden zijn, evenals sterk geconcentreerde urine of bijvoorbeeld een hoge urineproductie bij het gebruik van een plaspil waardoor de blaas extra geprikkeld wordt.
  • Te weinig drinken, kan ook een oorzaak zijn. Dit geeft namelijk geconcentreerde urine die tot meer urge kan leiden.

Psychologische factoren

Bij mannen zal een overactieve blaas veelal het gevolg zijn van een prostaatobstructie. Ook het te frequent aanspannen van de bekkenbodem (een overactiviteit) kan deze klachten geven. Bij bekkenbodem- overactiviteit kan gedacht worden aan slechte ervaringen vroeger, bijvoorbeeld met de opvoeding, de zindelijkheidstraining of negatieve seksuele ervaringen.

Ook bekkenbodem-ónderactiviteit kan een oorzaak zijn: het mechanisme om de plas op te houden is verminderd zodat geringe aandrang al tot urineverlies kan leiden. Om urineverlies te voorkomen gaan patiënten dan vaker plassen en zo ontstaat de urinefrequentie. Het zal duidelijk zijn dat ook psychologische aspecten een rol spelen bij frequentie- en/of urge-incontinentie.

Welk onderzoek is nodig?

PlasdagboekBij een overactieve blaas is het allereerst nodig te weten hoe ‘actief’ de blaas zelf is. Dat kan met behulp van een plasdagboekje waarbij de hoeveelheid vocht die ingenomen wordt en de hoeveelheid urine die geproduceerd wordt, bij het tijdstip van de dag gemeten en opgeschreven wordt. Tevens kan op dit lijstje het eventueel optreden van urineverlies worden aangegeven.

Verder is urineonderzoek nodig (is er een infectie? of is er een blaassteen?).

Bij verdenking op een prostaatvergroting moet een prostaatonderzoek plaatsvinden. Lees hier meer over onderzoek bij een goedaardige prostaatvergroting. Bij lichamelijk onderzoek kan de arts letten op eventueel anatomische afwijkingen in het bekken en kan urologisch onderzoek worden uitgevoerd. Uroflowmetrie en urodynamisch onderzoek (blaasfunctieonderzoek) completeren dan het onderzoek.

Welke behandelingen zijn mogelijk?

De behandeling is gericht op de oorzaak van de klacht, wanneer die althans te vinden is. Bij mannen zal dit veelal een prostaatingreep zijn. Een urineweginfectie is natuurlijk te behandelen en ook een blaassteen kan verwijderd worden.

Wanneer er geen oorzaak gevonden wordt, kunnen de klachten toch behandeld worden; dit heet symptoombehandeling. Er zijn twee geneesmiddelen behorend tot de zogenaamde parasympathicolytica die de gladde spieren in de blaas kunnen ontspannen. Dat zijn oxybutynine en tolterodine. Ook kunnen antidepressiva gegeven worden zoals amitriptyline of imipramine.

Wanneer psychologische oorzaken een belangrijke rol spelen valt gedragstherapie of psychotherapie te overwegen. Bij seksuele problematiek zal ook een seksuoloog bij het probleem betrokken moeten worden.

Oxybutinine is nu ook als pleister beschikbaar. Andere middelen zijn Vesicare (solifenacin succinaat) 5mg en Emselex (darifenacine) 7,5 of 15 mg, een muscarine receptor antagonist.

De afgelopen jaren zijn er diverse methoden ontwikkeld om zenuwbanen te beïnvloeden. Dit wordt neuromodulatie genoemd. Hiervan zijn diverse methoden ontwikkeld. Deze ontwikkeling is nog volop gaande. Ook bij een overactieve blaas kan neuromodulatie worden toegepast.

Een overactieve blaas is een naar bezit en kan de kwaliteit van leven in hoge mate negatief beïnvloeden. Uw uroloog kan u hier alles over uitleggen.