Prostaat.nl

Alles over de Prostaat

Prostaat.nl

Urodynamisch onderzoek (UDO)

Urodynamisch onderzoek (UDO) en berekening kans (prostaat)obstructie (BOON)

Urine meten maatbekerEr kunnen klachten zijn waarbij het van belang is om wat meer te weten over de spierkracht van de blaas. Bij urodynamisch onderzoek wordt deze spierkracht gemeten tijdens het vullen van de blaas en tijdens het uitplassen. Zodoende is te berekenen in welke mate een vergrote prostaat werkelijk het urinekanaal vernauwd. Men spreekt dan van prostaat-obstructie.

Bij dit onderzoek wordt gekeken naar de eigenschappen van de blaas, waarbij vooral wordt gelet op het verloop van de druk in de blaas tijdens het vullen en tijdens het plassen. De duur van het onderzoek kan van patiënt tot patiënt aanzienlijk verschillen. Gemiddeld duurt het echter zeker een uur. Het onderzoek is niet pijnlijk. Voor het onderzoek hoeft u verder geen voorbereidingen te treffen. Het is wel belangrijk om, zo mogelijk, met een volle blaas te komen.

Bij aankomst in het ziekenhuis dient u vanzelfsprekend op de afgesproken tijd en plaats aanwezig te zijn. U wordt opgehaald en naar een kamer gebracht waar het onderzoek zal plaatsvinden. Hier wordt u verzocht uw broek uit te doen. De kleding van uw bovenlichaam mag u aanhouden. Verder is het raadzaam uw sokken aan te houden ter voorkoming van koude voeten.

U mag plaatsnemen op een speciaal voor dit onderzoek aangepast toilet. Het is de bedoeling dat u vervolgens zo goed mogelijk uitplast. Daarna wordt u in liggende houding gekanteld en wordt een dunne katheter (slangetje) in de blaas gebracht, om te controleren of de blaas dan helemaal leeg is. Hierna wordt deze katheter verwijderd en wordt een dunne katheter met twee kanaaltjes in de blaas geschoven. Via het ene kanaal wordt tijdens het onderzoek de blaas gevuld en via het andere wordt de druk in de blaas gemeten. De slangetjes worden met de apparatuur verbonden en het onderzoek kan beginnen.

De blaas wordt gevuld totdat u aandrang aangeeft. Dan wordt u weer in zittende houding gekanteld en mag u plassen. Aangezien het slangetje zeer dun is, kunt u langs het slangetje plassen. Het onderzoek wordt herhaald in zittende houding. Afhankelijk van de resultaten van het onderzoek is het mogelijk dat er nog aanvullende metingen worden verricht.

Het kan voorkomen dat u in omstandigheden bent waardoor het onderzoek niet op de boven beschreven wijze kan worden uitgevoerd. Deze gegevens zijn bijna altijd bij uw behandelend arts bekend en deze zal daar rekening mee houden!

Indien u hulpmiddelen gebruikt (bijvoorbeeld incontinentiemateriaal, condoomkatheter, stomazakje, enz) is het handig om wat extra materiaal mee te brengen.

N.B. In de meeste ziekenhuizen bestaat voor urodynamisch onderzoek een wachtlijst. De tijd die voor u is gereserveerd, is vastgelegd rekening houdend met uw problematiek, beschikbare medische en verpleegkundige ondersteuning en benodigde apparatuur. Het is dan ook van het grootste belang om van de voorgestelde afspraaktijd gebruik te maken.

Berekening van de kans op (prostaat)obstructie: BOON-score

Er is onderzoek gedaan om op basis van diagnostische gegevens een formule te ontwerpen waamee de kans op obstructie door de prostaat te berekenen is. Het betreft de zgn. BOON score (afkorting van Bladder Outlet Obstruction Number). Bladder Outlet Obstruction is een internationale term die gebruikt wordt wanneer er gesproken wordt over blaasuitgang obstructie.

Wanneer het echografisch gemeten prostaatvolume bekend is, de maximale flow bij uroflowmetrie en de gemiddelde urineportie van de plaslijst, is een kans op obstructie te berekenen volgens de formule:

BOON = Vp-3Qmax-0.2Vmean

Vp is het volume van de prostaat, 3Qmax is 3 maal de maximale flow en 0.2Vmean is 2/10 maal het volume van de gemiddelde hoeveelheid die geplast is.

Voorbeeld: een prostaatvolume van 40 ml en een maximale flow van 8 ml/sec met een gemiddelde portie van 180 ml betekent een BOON van 40-3maal8-2/10maal180= -20

BOON-score-grafiek4

Kijken we naar de grafiek dan betekent dit dat er bij een BOON van – 20 de kans op (prostaat)obstructie  (obstructed) ongeveer 85 % is, de kans dat we in een grijs gebied zitten, waar obstructie niet geheel duidelijk is, ongeveer 15 % is (equivocal) en dat de kans dat er helemaal geen obstructie is (unobstructed) vrijwel verwaarloosbaar is.

Dit voorbeeld betreft een patiënt met grote kans op obstructie waar een behandeling op zijn plaats is.
Het grote voordeel van het gebruik van deze formule is, dat er bij een (grote) kans op obstructie invasief onderzoek zoals urodynamisch onderzoek niet meer nodig is.

Klik hier om verder te lezen over de behandeling van een goedaardige prostaatvergroting (BPH).