Prostaat.nl

Alles over de Prostaat

Prostaat.nl

Dr. van de Beek

“Als het nodig is zetten we alle mogelijkheden in”

8 februari 2016

Interview met Dr. C. Van de Beek, onco-uroloog werkzaam in het Academisch Ziekenhuis Maastricht. Over de laatste stand van zaken m.b.t. prostaatkanker en de behandelingsmogelijkheden. April 2009.

Dr. Van de Beek, wat is anno 2009 het perspectief voor prostaatkankerpatiënten?
Dankzij de sterk verbeterde mogelijkheden om de diagnose te stellen en dankzij het feit dat de laatste 20 jaar de behandeling van prostaatkanker sterk is verbeterd, is er anno 2009 een aanmerkelijk betere prognose voor prostaatkankerpatiënten.

Is de PSA-bepaling belangrijk bij de behandeling van prostaatkanker?
Zeer recent is bekend geworden dat systematische screening werkelijk iets oplevert. Daarmee is de kernvraag beantwoord of er minder mensen doodgaan aan prostaatkanker als je iedere man op PSA onderzoekt.

Velen zeggen dat je PSA waarde normaal is tot een waarde van 4. Wij houden een waarde van 2,5 aan. Dat blijkt namelijk een betere ondergrens te zijn. Als de PSA boven de 10 is, dan is de kans op kanker groter dan 50%.

Als er met zekerheid prostaatkanker is vastgesteld, wat gaat u dan doen?
Dit is een belangrijke vraag. In Amerika spreekt men van de grote oorlog tegen kanker. Dus eigenlijk vrijwel altijd behandelen. Wij kijken er veel genuanceerder naar. Er zijn een aantal subgroepen te onderscheiden onder de patiënten, die je wel of niet meteen behandelt.
Bijvoorbeeld mensen waarvan je verwacht dat ze niet aan prostaatkanker dood zullen gaan of er waarschijnlijk geen klachten van zullen krijgen. Die groep hoef je veelal niet te behandelen. De groep waarvan je dat wel verwacht, moet je natuurlijk wel meteen behandelen.

Hoe staat het met de hormoonbehandeling?
Hormoonbehandeling is in principe een vervanging van een oudere behandeling, namelijk de verwijdering van de mannelijke zaadballen waar de hormoonproductie plaatsvindt. Deze behandeling is al meer dan 40 jaar oud en werd al gebruikt vóórdat men wist dat prostaatkanker hormoongevoelig is.

De eerste hormoonbehandeling gebeurde met een neusspray. De patiënt kreeg dagelijks neusdruppels. Via de neus komt het heel snel terecht waar het moet zijn in de hersenen (de hypofyse en de hypothalamus). Maar elke dag druppelen is natuurlijk heel onpraktisch en er is toen al heel snel een langerwerkend preparaat ontwikkeld, een zogenaamd depot-preparaat. Dit wordt toegediend door injecties in de buik.
Het eerste depot product werd maandelijks toegediend. Nu zijn er een heleboel producten die één maand, drie maanden of zelfs zes maanden hun werking behouden. Voor de patiënt is het natuurlijk prettig als ze minder vaak injecties krijgen.

Wie doet de injectie bij de patiënt?
De injectie kan toegediend worden in het ziekenhuis of door de huisarts, maar tegenwoordig ook bij de patiënt thuis. De fabrikanten van de depôt producten hebben daarvoor een thuisprik-service opgezet, waar verpleegkundigen werkzaam zijn. Deze komen bij de patiënten thuis de prik toedienen. De patiënt kan het niet zelf doen!

Kan iedereen thuis die injecties krijgen?
Als een patiënt goed is en stabiel, dan kan het via de huisarts of thuis. Maar als er onvoldoende stabiliteit is, dan zie ik de patiënt zelf.

Zijn er alternatieven voor de hormoonbehandeling?
Nee, daar zijn geen alternatieven voor.

Wie komt er voor hormoontherapie in aanmerking?
In principe mensen waarbij de prostaatkanker uitgezaaid is naar de botten. Maar ook mensen die nog geen uitzaaiingen hebben, krijgen soms tijdelijk hormoontherapie. Dat is duidelijk een ontwikkeling van de laatste jaren.

De tijdelijke hormoontherapie doe je om je andere therapie te versterken, bijvoorbeeld een bestraling. Dan kun je soms een combinatie geven met een hormoonproduct. De patiënt leeft dan vaak langer en is minder ziek.

Overigens had 25 jaar geleden ongeveer 30-35% van de patiënten uitzaaiingen in de botten. Nu is dat nog maar 15-20%. Dat heeft ermee te maken dat we de ziekte eerder ontdekken. Het totaal aantal patiënten neemt toe, maar de aantallen mannen met ernstige stadia nemen af.

Wat is de gemiddelde overlevingsduur bij prostaatkanker?
Bij uitzaaiingen naar de botten ligt de overlevingsduur rond de 3 jaar.

Is er veel verschil tussen patiënten waarbij de uitzaaiing beperkt is tot de lymfeklieren en patiënten waarbij de uitzaaiing ook in de botten zit?

Mensen met uitzaaiing in de lymfeklieren vormen een hele andere groep. Deze mensen hebben vaak een periode van 7 tot 8 jaar voordat ze klachten ontwikkelen. Daarna krijgen ze een versnelling van de ziekte. Maar dan duurt het nog zeker 5 tot 6 jaar voordat ze aan de gevolgen van de ziekte overlijden. En ook bij deze groep heb je de vraag wie je wel of niet moet behandelen.

Dus in veel gevallen geen acute zorgen?
Ja, dat wordt wel vaak gedacht, maar dat is niet zo.

Wat als de kanker alleen maar in de prostaat zelf zit?
Ook dan is een mogelijke variant dat je niets doet. Een andere variant is dat je de hele prostaat verwijdert.

Wanneer wordt chemotherapie als behandeling gezet?
Chemotherapie wordt toegepast bij patiënten die al hormonen hebben gehad en daar ongevoelig voor zijn geworden. Maar het hele veld is wel aan het schuiven. Men haalt de chemotherapie met taxanen meer naar voren om nog betere resultaten te krijgen.

Eerder behandelen en krachtiger aanpakken?
Ja, dat is de trend en die juich ik van harte toe. Je moet niet wachten totdat de mensen te slecht geworden zijn voor behandeling. Je moet ingrijpen als je een effectieve therapie hebt. De mensen die het niet nodig hebben moet je natuurlijk ongemoeid laten, maar zij die het kunnen gebruiken moet je het eerder aanbieden.

Ik vecht ervoor om mensen die hormoonongevoelig zijn, eerder chemotherapie te geven. Ik zie heel veel patiënten die er echt bij gebaat zijn. Juist ook omdat de bijwerkingen beperkt zijn.

Wat is de grootste winst in dat geval?
De winst is dat patiënten langer leven en dat ze meer kwaliteit van leven hebben. Bijvoorbeeld doordat ze minder pijnklachten hebben.

Ziet u prostaatkanker al meer en meer als een chronische ziekte of is dat te optimistisch?
Dat is te optimistisch, maar het is wel zo dat ik een kwart van mijn prostaatkankerpatiënten niet actief behandel! Die mensen zijn wel onder controle en worden gevolgd, maar worden niet behandeld omdat ze geen verslechtering van hun ziekte hebben en ook geen klachten hebben.

Waarom zou ik medicijnen geven die weer bijwerkingen hebben of schadelijke operaties uitvoeren als het niet dringend nodig is? Maar als het nodig is zetten we alle mogelijkheden in.
Uiteindelijk heeft elke patiënt zijn eigen persoonlijke behandeling nodig, maar waar mogelijk zetten we dus tijdelijke hormoontherapie in en zo snel mogelijk chemotherapie.

Rotterdam, april 2009

Nieuwsbrief Prostaat.nl

Blijf op de hoogte van het laatste Prostaatnieuws.

Google Analytics cookies uitschakelen.