Prostaat.nl

Alles over de Prostaat

Prostaat.nl

Een streng met jodiumzaadjes

Interview met de fabrikanten over Brachytherapie

4 mei 2012

Onderstaande tekst is een samenvatting van een interview dat is gehouden door het team van Prostaat.nl met de leveranciers van brachytherapie in Nederland, Oncura en Nucletron.

Samenvatting

Brachytherapie wordt toegepast bij patiënten die een beginstadium van prostaatkanker hebben, waarbij de patient bovendien nog aan een aantal voorwaarden moet voldoen. We gaan hier in dit hoofdstuk nader op in. Bij brachytherapie van de prostaat worden kleine radioactieve bronnetjes in de prostaat gebracht.

Eén van de zeer in het oog springende voordelen is dat de radioactiviteit zich beperkt tot het orgaan waar het om gaat. Het gezonde weefsel dat er vlakbij ligt wordt maximaal gespaard. Dit betekent dat de bijwerkingen minimaal zijn. Na één dag (zaadjes-methode) of enkele dagen (HDR/PDR brachytherapie) behandelen kunt u gewoonlijk weer naar huis. De alternatieven zijn externe bestraling of operatie. Het hoe en wat en wanneer wordt u allemaal nader uitgelegd.

Brachytherapie wordt niet alleen bij prostaatkanker toegepast, maar ook bij verschillende andere tumoren: gynaecologische tumoren, bij borsttumoren, hersentumoren.

Een streng met jodiumzaadjes

Een streng met jodiumzaadjes

Hoe wordt prostaatkanker meestal ontdekt?
Wordt meestal ontdekt omdat de (huis)arts u hierop onderzoekt. Dat kan hij doen door een zogenaamd rectaal toucher. Een vinger in de anus en dan kan hij voelen of de prostaat bobbelig is of niet. De prostaat ligt namelijk pal tegen de darm aan. Een bobbeltje op de prostaat is een sterke aanwijzing op prostaatkanker.
Hij kan een zogenaamde PSA-test doen. Waarbij een hoge PSA-waarde eveneens een aanwijzing vormt voor prostaatkanker.

Een HDR afterloader

Een HDR afterloader

Wat is het belang van PSA-onderzoek?
PSA-onderzoek is heel belangrijk. Het is tot nu toe een discussiepunt tussen vele urologen, met name in Europa, om wel of niet standaard één keer per jaar je PSA te controleren. In Amerika is het een vast gegeven. Iedere man boven de 45 laat zijn PSA screenen. Dit gebeurt op zijn eigen initiatief. In Nederland kan dat eenvoudig via de huisarts. Een hoge PSA-waarde kan zich overigens ook voordoen bij een vergrote prostaat en bij een ontsteking van de prostaat.

Wat betekent een verhoogd P.S.A. (Prostaat Specifiek Antigeen)?
PSA is momenteel de belangrijkste substantie in het bloed om prostaatkanker vast te stellen. Sinds de ontdekking (pas in 1971 werd PSA voor het eerst gevonden) is men dit steeds vaker gaan onderzoeken en dit heeft geleid tot een forse toename van het aantal vroeg ontdekte prostaatkankers. Echter, spoedig bleek ook dat niet bij alle vormen van prostaatkanker het PSA verhoogd is en dat lang niet iedere verhoging ook gepaard gaat met kanker. Gelukkig maar. Onderstaande tabel geeft aan tot welke waarde je meestal goed zit op een bepaalde leeftijd:

Leeftijd / Waarde

40 tot 49 jaar / 2,5
50 tot 59 jaar / 3,5
60 tot 69 jaar / 4,5
70 tot 79 jaar / 6,5

PSA-waarden die liggen tussen 4 en 10 noemt men het ‘grijze gebied’. Dat komt omdat de PSA niet alleen afhankelijk is van de leeftijd van de man, maar ook van de grootte van de prostaat op het moment van de meting. Waarden in het grijze gebied vormen wel degelijk een aanwijzing, maar beslist geen bewijs voor het bestaan van prostaatkanker.

Bij waarden in het grijze gebied is het nuttig om ook de verhouding tussen vrij PSA en totaal PSA te meten (free ratio). Als deze waarde kleiner is dan 0,25 dan neemt de waarschijnlijkheid voor prostaatkanker toe. 1 op de 6 patienten met een waarde van minder dan 0,25 heeft daadwerkelijk prostaatkanker. Niettemin zul je bij een patient met een PSA-waarde in het grijze gebied en een free ratio kleiner dan 0,25 zonder meer een prostaatbiopsie moeten doen (zie Prostaatkanker » Diagnose en onderzoek van prostaatkanker).

Bij patienten met een PSA-waarde boven de 10 zul je (ook) altijd een biopsie moeten doen. Er bestaan overigens ook bepaalde soorten aggressieve prostaatkanker waarbij PSA-waarden voorkomen die duidelijk onder de 4 liggen. Wel is bij deze vormen van prostaatkanker de PSA-waarde een gevoelige maat voor de voortgang van het proces en voor een eventueel succes van de behandeling. Groeit de tumor, dan neemt het PSA-gehalte in het bloed toe, slinkt de tumor dan neemt de PSA-waarde in het bloed af.

Hoe vaak moet je je laten controleren?
Eén keer per jaar, dat is meer dan genoeg. Er zit altijd een fluctuatie in een test. Dus niet elk halfjaar in de zenuwen vanwege een kleine variatie in de uitslagen.

Wanneer moet je beginnen?
45 tot 50 jaar is vroeg genoeg. Of het moet in je familie voorkomen, dan moet je er vroeger mee beginnen. Als je vader het heeft en diens vader en diens broer, dan moet je het eerder doen, maar niet frequenter, dan is ook één keer per jaar voldoende.

Je kunt rustig een jaar wachten omdat prostaatkanker zich gewoonlijk heel langzaam ontwikkelt. Als je vroeg begint met een eerste meting dan heb je een referentiepunt voor latere bepalingen. Heb je dan gedurende een aantal jaren 0,2 of 0,5 als waarde en hij is en de PSA-waarde is op zeker moment 1,0, dan kun je alert worden want hij is van 0,5 altijd naar 1,0 gegaan.

PSA is een belangrijk meetpunt. En het is niet erg belastend. Het is maar een klein prikje. Het kost ca € 11,00, dus daar hoef je het niet voor te laten. Maar het Ministerie van Volksgezondheid zegt: wij verwachten nog steeds dat “heel veel mannen aan iets anders doodgaan, voordat ze zullen overlijden aan prostaatkanker”.

Per jaar worden er ca. 6500 nieuwe gevallen van prostaatkanker in Nederland ontdekt en de meeste daarvan zijn al verder dan het eerste stadium. Dat is heel jammer. Zolang de tumor beperkt is tot de prostaat zelf, is de opzet van de brachytherapie altijd genezing. De afgelopen jaren zijn er ook steeds nieuwe behandelingsmethoden geïntroduceerd die de kans op genezing verder hebben doen toenemen.

Wat zijn de methoden van opsporing van prostaatkanker die de huisarts ter beschikking staan?

  • PSA-bepaling
  • Rectaal toucher (de arts voelt met een vinger in je anus)

Als de PSA bepaald wordt, dan wordt er ook altijd een rectaal toucher gedaan. Dit kan beide door de huisarts gedaan worden.
Op het moment dat je een vergrote, bobbelige prostaat voelt moet je oppassen. Het kan overigens ook net zo goed een goedaardige aandoening zijn.

Welk nader onderzoek doet de uroloog?

  • Echo
  • Biopten

Als je het zeker wil weten dan ga je biopten nemen. En een echo maken. Is het PSA verhoogd, dan ga je naar de uroloog. Dan haalt de huisarts verder zijn handen ervan af. De uroloog maakt een echo van de prostaat. Die gaat kijken of hij iets ziet en dan worden, ook weer onder echogeleiding, de biopten gemaakt. Een prostaat bestaat uit verschillende kwabben en ze nemen dan ook op verschillende plaatsen biopten. Men maakt al gauw zo’n vijf tot zes biopten. Het weefsel wordt door de patholoog onderzocht en hij kan beoordelen of er wel of geen kankercellen aanwezig zijn.

Welke behandelingsmogelijkheden zijn er voor beginnende prostaatkanker?
Op het moment dat er gediagnosticeerd is dat iemand prostaatkanker heeft in een beginstadium, dan zijn er drie mogelijkheden van behandeling:

  • Radicale prostatectomie, dan wordt de prostaat chirurgisch verwijderd
  • Uitwendige bestraling
  • Brachytherapie

Om voor brachytherapie in aanmerking te komen moet je over het algemeen aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • De PSA mag niet hoger zijn dan 20
  • De kanker moet in een beginstadium zijn ook wel T1 of T2 genoemd
  • Het volume mag niet groter zijn dan 50 á 60 cc
  • De patient moet wat wij noemen een IPSS-score hebben, die niet hoger is dan 19

De IPSS-score kom je te weten door iemand een vragenlijst in te laten vullen in verband met zijn plasgedrag. De patient vult zelf een vragenlijst in van hoe vaak moet hij plassen, hoe is dan de straal, heeft hij onderbrekingen, hoe vaak moet hij ‘s nachts eruit om te plassen, hoe vaak heeft hij aandrang maar komt er alleen maar een druppel uit, nou ja, een hele vragenlijst. Die krijgen scorepunten en als die scorelijst niet hoger is dan 19, dan komt hij evengoed nog in aanmerking voor brachytherapie.
Als mensen heel moeilijk kunnen plassen, dan betekent dat vaak dat de plasbuis (die midden door de prostaat loopt) is dichtgedrukt door de tumor.

De zogenaamde Gleason-score mag niet hoger zijn dan 7. Een gleason-score geeft een differentiatiegraad aan van de tumor. Hoe hoger de Gleason-score, hoe ongedifferentiëerder de cellen zijn en dat betekent hoe agressiever de cellen zijn. De Gleason loopt van 2 t/m 10. Heb je bij wijze van spreken 4, dan heb je cellen die dus nog heel veel lijken op de originele prostaatcellen. Heb je 10, dan zijn dat zeer misvormde cellen, daar zie je bijna geen prostaatcel meer aan terug. Hoe hoger de Gleason-score, hoe agressiever de tumor en hoe sneller en hoe meer hij metastaseert.

Dus als iemand een Gleason-score heeft van 9, betekent dat bijna altijd al, dat hij metastase op afstand heeft of zal krijgen. En dat zijn, laten we zeggen, de enge tumoren. Maar bij prostatectomie zijn ze altijd eng, wat je ook doet. Bij brachytherapie zeg je, nou, dan blijf ik daar van af.

Kun je nog brachytherapie toepassen als en patient al een TURP heeft ondergaan?
TURP is een Trans Uretrale Resectie van de Prostaat. Je moet rondom de uretra, de urinebuis, het prostaatweefsel weg gaan halen en dat is in principe een contra-indicatie voor brachytherapie. Want dan krijg je een defect. Een deel van het weefsel van de prostaat is dan weggehaald rondom die uretra, en dan kun je niet meer zo makkelijk zaadjes implanteren. Als je na een TURP toch brachytherapie wilt doen dan moet je 6 tot 9 maanden wachten na de TURP. En dan mag het defect, het gat dat je gemaakt hebt in de prostaat, niet te groot zijn. Als het te groot is, houd je veel te weinig prostaatweefsel over om te implanteren en dan is brachytherapie ook niet mogelijk.

Waarom noemt men het “Brachytherapie?”
Brachy betekent dichtbij. Dat betekent dat je in tegenstelling tot de uitwendige bestraling, de stralingsbronnen dichtbij het tumorweefsel zet.

Hoeveel methodes brachytherapie zijn er in Nederland beschikbaar voor de patient?
Brachytherapie is een verzamelnaam van verschillende behandelingen waarbij je radioactieve bronnen dicht bij een tumor zet.
Er zijn drie methodieken van brachytherapie voor de prostaat: High Dose Rate (HDR), Pulse Dose Rate (PDR) en Lowe Dose Rate (LDR). Bij HDR gebruik je een andere radioactieve bron, namelijk een iridiumbron, dan bij de LDR brachytherapie. Bij PDR maakt men ook gebruik van een iridium bron maar met een lagere radioactieve waarde. In beide situaties blijft de bron slechts tijdelijk in de prostaat aanwezig. Bij LDR worden 40 tot 120 Jodium 125 zaadjes (licht radio-actieve bronnetjes) gebruikt die permanent in de prostaat achterblijven.

Rapidstrand3Welke mogelijkheden zijn er met LDR?
LDR gebeurt vaak met strengetjes, aan elkaar gekoppelde zaadjes met allemaal radioactief materiaal. Het wordt soms ook met losse zaadjes gedaan. Het is instituutafhankelijk, of dat gebeurt met losse jodiumzaadjes of met jodiumzaadjes die aan elkaar gekoppeld zitten in vicryldraad.
Vroeger gebruikte iedereen losse zaadjes, want er was niks anders. Eind tachtiger jaren heeft men de manier van ontwikkelen van zaadjes geintroduceerd. Sinds 1995 is deze nieuwe methode verkrijgbaar. Ze zitten nu allemaal aan een ‘touwtje’ aan elkaar vast. Dit ‘touwtje’ is de klassieke hechtdraad die tot vandaag de dag op de OK gebruikt wordt voor het hechten.

Nog recenter is de mogelijkheid om de zaadjes geheel automatisch via een seedloader (zie foto hieronder) in de prostaat te plaatsen. De behandelend arts heeft vooraf precies bepaald waar hij de zaadjes geplaatst wil hebben en min of meer automatisch worden de zaadjes een voor een op exact de juiste plek afgegeven.
In geval van een streng of ‘touwtje’, halen we de binnendraad eruit en in het overgebleven holle vicryldraad stoppen we, in een treintje van 10 zaadjes met vaste afstanden daartussen, de jodiumzaadjes. De reden dat wij vicryl hebben gekozen, is dat vicryl de eigenschap heeft, dat op het moment dat het in lichaamsweefsel gestopt wordt, uit gaat zetten. Dus op het moment dat het in lichaamsweefsel komt, in dit geval in de prostaat, zet het uit en doordat het uitzet kan het geen kant meer uit. Het blijft dus precies zitten waar de behandelend arts het wil hebben.

In eerste instantie was het ontwikkeld omdat we die zaadjes graag aan elkaar wilden hebben, want bij heel veel patienten gaan heel veel van die zaadjes, wat we dan noemen, migreren, d.w.z. zich verplaatsen in het lichaam. Het kan gebeuren dat je binnen 24 uur deze zaadjes terugvindt in de benen of in de longen. Om die reden is er destijds voor gekozen om de zaadjes aan elkaar te doen, maar alleen aan elkaar doen is niet genoeg. Je moet dat, vinden wij in elk geval, in vicryl doen. Want anders kan dat strengetje in zijn geheel nog gaan bewegen.

Seedloader voor het computergestuurd plaatsen van de zaadjesDat vicryl zet dus uit en blijft vastzitten. Daarna gaat het prostaatweefsel het inkapselen, dan zit het helemaal muurvast. Als het glad materiaal zou zijn, dan werkt het lichaam het er weer uit.

Seedloader

Seedloader

Hoe bepaal je je keuze?
Allereerst natuurlijk altijd in overleg met de behandelend uroloog. De uroloog heeft de verplichting volgens de Nederlandse wet om aan de patient uit te leggen welke mogelijkheden er zijn. De invloed van de mening van de uroloog zelf is natuurlijk groot. Negen van de tien keer vraagt de patient: wat zou u doen als het uzelf betrof, of als het uw vader was, enz.

Alle serieuze urologen zullen tegenwoordig een gedegen afweging maken en echt proberen uit te vinden wat het beste voor de patiënt is in een bepaalde situatie en die zullen zeer zeker ook brachytherapie adviseren als daar een reële mogelijkheid voor bestaat.

Als u in aanmerking zou komen voor brachytherapie zou ik zeker voor brachytherapie kiezen: prostatectomie is een grote chirurgische ingreep met alle mogelijke complicaties vandien. U wordt tien à veertien dagen opgenomen en de kans op impotentie is behoorlijk aanwezig. Verder is er een forse kans op incontinentie. Dat varieert tussen de 10 en 20% van de behandelde patiënten.

Uitwendige bestraling betekent dat iemand zeven tot acht weken, zeg maar 35 tot 40 keer, voor een bestraling moet komen. De maximale stralingsdosis die je op deze manier op de prostaat kan geven is ongeveer 78 GRE. De bijwerkingen kunnen behoorlijk zijn, omdat je ook gezond weefsel bestraalt. Je kunt de stralingsbundel niet zo nauwkeurig richten, dat uitsluitend de prostaat geraakt wordt.

De prostaat is niet een orgaan dat stil op zijn plek blijft liggen, het is een wiebelend orgaan, dus je moet toch een marge nemen rondom die prostaat om hem goed te bestralen. Je kunt niet geheel voorkomen dat de endeldarm wordt geraakt. Dus je krijgt irritatie van de endeldarm. De blaas zit er toch een klein stukje in. Mensen kunnen diarree krijgen. 40 tot 60% krijgt problemen met de potentie. De incontinentie is heel gering, dus daar hoef je op zich niet zo heel bang voor te zijn. Het komt wel voor, maar dat zijn eigenlijk verwaarloosbare aantallen.

Wat zijn de sterke en zwakke punten van brachytherapie?
Voordelen:

  1. Het is meestal een ééndagsbehandeling. De patienten komen ‘s ochtends naar het ziekenhuis en ze kunnen ‘s middags weer weg.
  2. En de dosis bij brachytherapie is 145 GRE en meer. Dat is dus een stuk hoger dan bij uitwendige bestraling. Dat is 78 GRE. Deze hoge dosering is mogelijk omdat je zo precies de plaats van de zaadjes kunt bepalen. Vijf milimeter buiten het strengetje is er geen enkele radioactiviteit meer.
  3. Nauwelijks incontinentie: slechts 0,1%, omdat je heel duidelijk de dosis rondom die uretra kan sparen. Die uretra loopt midden door de prostaat heen en dus moet je heel precies kunnen werken, zodat die dosis op de uretra heel laag blijft. Het zou de uretra namelijk kunnen beschadigen en dan word je incontinent. Het vergt van de radioloog wel een behoorlijk stukje handigheid. Technisch moet hij het echt heel erg goed doen. Maar hij heeft de hulp van het echoapparaat en van het genoemde computerprogramma dat het precies voor hem berekent en hij heeft de hulp van zaadjes, die hij precies kan leggen waar hij wil.
  4. Het impotentierisico is beperkt: 6 tot 30%.
  5. In vergelijking met externe bestraling zijn de bijwerkingen zoals vermoeidheid beperkt en hoeft de patiënt veel minder vaak naar het ziekenhuis toe voor behandeling.

Wat zijn de zwakke punten?

  1. Het is niet totaal klachtenvrij. Met name wat branderigheid bij het plassen, bloeduitstorting. Er is in dat gebied rond anus en balzak met 20 tot 25 naalden geprikt. Een ijspak op het perineum van de patient om de bloeduitstorting tegen te gaan is geen luxe want sommige mensen worden daar gewoon heel blauw. Dat zit natuurlijk niet lekker. Dus fietsen kan je de eerste twee weken vergeten, want er is precies geprikt op het plekje waarmee je op je fietszadel zit. Dat is allemaal van voorbijgaande aard. En dat is natuurlijk bij prostatectomie en externe bestraling even anders. De klachten die de mensen daarvan hebben, zijn vaak van blijvende aard.
  2. De duur van de klachten verschilt: bij sommige patiënten duren de klachten drie weken, bij andere drie maanden.

Maar wat vindt de patiënt ervan?
Bijna alle patienten die brachytherapie hebben gehad jubelen erover. En ik moet zeggen, de patienten die er nu zelf naar vragen, zijn ook bijna altijd patienten die het hebben gehoord van anderen, die er enthousiast over zijn. Het is natuurlijk een niet-invasieve ingreep, dus er zijn achteraf geen littekens. De mensen kunnen dezelfde dag naar huis. Er zijn mensen die nog een druk maatschappelijk leven hebben, die niet willen dat anderen het weten. Nou, die kunnen binnen enkele dagen hun normale activiteiten weer hervatten en kunnen weer gaan golfen en gaan zeilen, maar ook weer gewoon aan het werk. En dat is dus niet te vergelijken met mensen die óf 40 keer voor bestraling moeten óf inderdaad een grote chirurgische ingreep hebben gehad en daarna weer een hele lange herstelperiode hebben.

Waar wordt brachytherapie onder meer toegepast?
Nederland 
Amsterdam — Academisch Medisch Centrum
Amsterdam — Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis
Den Haag — Westeinde (Medisch Centrum Haaglanden)
Deventer — Radiotherapeutisch Instituut Stedendriehoek
Eindhoven — Catharina Ziekenhuis (aanvulling redactie)
Heerlen — Radiotherapeutisch Instituut Limburg
Leeuwarden — Radiotherapeutisch Instituut Friesland
Leiden — Leids Universitair Medisch Centrum
Maastricht — Academisch Ziekenhuis
Tilburg — Verbeeten Instituut
Utrecht — Universitair Medisch Centrum

Engeland 
Bath — Bath Hospital
Cambridge — Addenbrook’s Hospital
London — Royal Marsden

Duitsland
Offenbach — Klinikum Offenbach
Flensburg — Diakonessenkrankenhaus
Köln — Klinik am Ring
Heidelberg — University of Heidelberg
Weiden — Klinikum Weiden
Siegen — Klinikum Siegen
Ingolstadt — Klinikum Ingolstadt
Homburg — Klinikum Homburg

Frankrijk
Lyon — Centre Leon Bernard
Nancy — Centre Alexis Vautrin
Tours — Corad CH Bretonneau
Besancon — Besancon Hospital
Toulouse — Toulouse Hospital
Bordeaux — Cancer Center Bordeaux Bérgonié
Montpellier — Montpellier Hospital

Wordt brachytherarie ook in andere landen uitgevoerd en kan ik als patiënt daar ook terecht?
Ja, brachytherapie wordt in heel veel landen toegepast. Alleen de HDR en PDR brachytherapie is in Nederland nog niet erg bekend. In andere landen zoals b.v. Duitsland wordt deze behandeling wel reeds jaren met succes uitgevoerd. Een zeer bekend instituut welke ook Nederlandse patiënten behandeld is bijvoorbeeld een kliniek in Offenbach, Duitsland.

Zijn de twee verschillende methodes goed met elkaar vergeleken?
Dat is nog niet rechtstreeks vergeleken. Een gerandomiseerde studie betekent namelijk: een patient komt met precies de goede indicaties voor allebei de technieken in aanmerking en dan moet je tegen die patient zeggen: er wordt een envelop getrokken en het lot beslist. Dat is tegenwoordig niet meer zo gemakkelijk te realiseren. De eerste voorlopige studies wijzen echter wel in de richting van min of meer vergelijkbare resultaten.

Vaak zijn patienten slecht geïnformeerd: de patient hoort slechts dat hij brachytherapie krijgt. Maar het is niet altijd de vorm van brachytherapie met zaadjes als monobehandeling. Het is vaak ook de extra behandeling na 35 keer uitwendige bestraling. En dat is voor patienten wel erg verwarrend.

Wat kun je nog doen ná een brachytherapie?
Je kan alles nog doen. Je houdt dus eigenlijk alle kaarten nog open. Hormoonbehandeling, chirurgie, alles is nog mogelijk.

Wat te doen als de prostaat te groot is voor brachytherapie?
Als een patient een te grote prostaat heeft, dan kan je eerst een hormoonbehandeling doen om die prostaat te verkleinen. Daar zijn discussies over. Eigenlijk kan je dan alle drie de dingen doen. Je kan zeggen: ik ga proberen om die man hormoonbehandeling te geven, ik kijk drie maanden of die prostaat slinkt. Slinkt hij bijvoorbeeld van 80 naar 70, dat heeft geen zin, want dan slinkt hij niet genoeg. Sommige prostaten slinken gigantisch, maar dat moet dan wel binnen die drie maanden. Gebeurt dat, dan zijn alle drie opties gewoon op dezelfde manier open.

Waarom niet bij 80 cc en groter?
Nou, dat is een technisch verhaal. De prostaat ligt op een dergelijke manier in een lichaam, dat het schaambeen voor de prostaat zit. Op het moment dat de prostaat te groot is, verschuilt hij zich op het moment dat je wil inplanteren, achter het schaambeen. Met je naald kan je niet door dat schaambeen heen prikken. Je kan er dan niet bijkomen.

Je ziet nu dat ze het met een grotere prostaat ook gaan proberen. De techniek wordt steeds slimmer. In instituten waar urologen heel veel ervaring hebben, durven ze ook grotere prostaten te behandelen. Als er een klein randje achter het schaambeen verscholen ligt, dan wordt het wel geprobeerd.
Dan maakt de behandelaar de naald een beetje krom en dan gaat hij achter het schaambeen langs. Maar dat is alleen weggelegd voor de ervaren mensen.

Wordt het vergoed door de ziektekostenverzekeraar?
In Nederland wordt alles betaald door de ziekenfondsen en de ziektekostenverzekeraar. Van de drie mogelijkheden is brachytherapie de goedkoopste. In het rijtje van drie is het chirurgisch verwijderen van de prostaat, dus de prostatectomie, de duurste optie. Dan komt externe bestraling en dan komt brachytherapie. Binnen de brachytherapie is de HDR/PDR behandeling het goedkoopst. Bij uitwendige bestraling moet je ook op macroniveau kijken. Die patienten moeten ook 35 á 40 keer naar die bestralingsafdeling. En die kosten, b.v. van taxivervoer of eigen vervoer, dat komt er ook allemaal nog eens bij. Het is dus niet alleen de bestraling zelf die je moet tellen. In veel gevallen wordt ook de behandeling in het buitenland vergoed door de zorgverzekeraar. Raadpleeg echter altijd uw eigen zorgverzekeraar alvorens U een behandeling in het buitenland overweegt.

Hoe staat het met de kwaliteit van leven?
Mensen hebben een hele korte herstelperiode en kunnen binnen luttele tijd alweer alles doen wat ze vroeger ook deden. In vergelijking met externe bestraling is de herstelperiode beduidend korter.

Wanneer terugkomen?
Meestal hoef je pas na 3 maanden weer terug te komen. Sommige instituten doen na een maand al een CT-scan om te kijken hoe bijvoorbeeld de zaadjes zitten. Maar de meesten zeggen, kom over drie maanden maar terug en dan gaan we eens kijken hoe het met je gaat. Wat doet de PSA bijvoorbeeld. Heel vaak gaat die naar beneden, maar heel vaak gebeurt dat ook niet, maar dat zegt op zichzelf nog niets. Dus er is ook een goede reden om die niet steeds te bepalen, want de patient kan ongerust zijn, terwijl dat niet nodig is.

Conclusie
Is je prostaatkanker nog in een beginstadium en voldoe je aan de gestelde voorwaarden probeer dan eerst voor brachytherapie in aanmerking te komen.

Nieuwsbrief Prostaat.nl

Blijf op de hoogte van het laatste Prostaatnieuws.